Διακοπές στις Καλύτερες Τιμές!

Booking.com

ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ (ΠΑΤΗΣΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΓΡΑΨΤΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ)

Προσαρμοσμένη αναζήτηση

ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΖΕΤΕ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟ ΤΑ ΞΕΝΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ!

ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΧΩΡΙΖΕΤΕ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ  ΑΠΟ ΤΑ ΞΕΝΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ!
Προτού αγοράσεις δες: 520 για Ελλάδα και 529 για Κύπρο στην αρχή του κωδικού = ελληνικά προϊόντα. Τα προτιμάμε. Η ελλάδα έχει 16 δισεκατομμύρια εξαγωγές και 40 δισεκατομμύρια εισαγωγές, είναι στα χέρια μας να το αλλάξουμε ! Τα 24 δισεκατομμύρια ευρώ που χάνουμε κάθε χρόνο = πάνω από 300.000 θέσεις εργασίας!! Ισχύει και για Κύπρο σε μικρότερους αριθμούς!
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ενυδάτωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ενυδάτωση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Εμφιαλωμένο νερό: Πριν ξεδιψάσω, πρέπει να ξέρω

Είναι αδιαμφισβήτητα το απαραίτητο «αξεσουάρ» του καλοκαιριού: ένα μπουκαλάκι με εμφιαλωμένο νερό στο χέρι, είτε περπατάμε στους καυτούς δρόμους της πόλης είτε λιαζόμαστε στην παραλία... Η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού κερδίζει όλο και περισσότερους πιστούς στη χώρα μας, αν και ακόμη είμαστε πολύ κάτω από το μέσο όρο της υπόλοιπης Ευρώπης. Εκτιμάται ότι ο μέσος Ευρωπαίος καταναλώνει 80-100 λίτρα εμφιαλωμένου νερού το χρόνο, ενώ οι... πρωταθλητές Ιταλοί φτάνουν τα 150 λίτρα. Πόσοι από εμάς, όμως, γνωρίζουμε τι πίνουμε; Και πόσοι μπορούμε να καταλάβουμε τι αναγράφεται στην ετικέτα ενός εμφιαλωμένου νερού, καθώς και αν έχουμε κάνει την καλύτερη επιλογή νερού; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα, που αφορούν το βασικότερο συστατικό της ζωής κλεισμένο σε ένα διαφανές μπουκάλι, επιχειρούμε να δώσουμε απαντήσεις στις γραμμές που ακολουθούν.




Καταρχήν, οφείλουμε να διαβάσουμε στην ετικέτα το είδος του εμφιαλωμένου νερού που πίνουμε, μιας και δεν είναι όλα ίδια. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες, αναγνωρισμένες από την Ευρωπαϊκή Ένωση: το επιτραπέζιο, το φυσικό μεταλλικό νερό και το νερό πηγής. Στην ετικέτα δεν επιτρέπεται να αναφέρεται οποιοσδήποτε άλλος χαρακτηρισμός του νερού (π.χ. θεραπευτικό, ιαματικό, φυσικό νερό, μεταλλικό νερό ή φυσικό μεταλλικό νερό πηγής). Ποια είναι, όμως, τα χαρακτηριστικά του νερού των παραπάνω τριών κατηγοριών;




Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το επιτραπέζιο νερό επιτρέπεται να είναι οποιασδήποτε προέλευσης (π.χ. από γεώτρηση, από λίμνη, από ποτάμι, ακόμη και αφαλατωμένο νερό θάλασσας). Στο επιτραπέζιο νερό επιτρέπεται να γίνει οποιαδήποτε διαδικασία απολύμανσης κρίνεται απαραίτητη, προκειμένου η σύστασή του να είναι σύμφωνη με την κοινοτική οδηγία (98/83) για το πόσιμο νερό. Και ποιο είναι το πόσιμο; Είναι αυτό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση και πρέπει να είναι αβλαβές, άοσμο, άχρωμο, δροσερό, με ευχάριστη γεύση, ενώ τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά πρέπει να κυμαίνονται μεταξύ ορισμένων αποδεκτών ορίων που ορίζονται από τις αντίστοιχες κοινοτικές οδηγίες. Συνήθως τα επιτραπέζια νερά υφίστανται τη διαδικασία της μικροδιήθησης και του οζονισμού (απολύμανση με όζον). Πρακτικά, η σύσταση του επιτραπέζιου νερού και του νερού της βρύσης είναι ίδια. Με απλά λόγια, πρόκειται για νερά με τα ίδια ποιοτικά χαρακτηριστικά, με τη δια­φορά ότι το επιτραπέζιο νερό είναι εμφιαλωμένο, ενώ της βρύσης τρεχούμενο.




Το φυσικό μεταλλικό νερό έχει αποκλειστικά υπόγεια προέλευση και εμφιαλώνεται επιτόπου στην πηγή προέλευσής του (συνήθως γεώτρηση). Οι κοινοτικές οδηγίες απαγορεύουν οποιαδήποτε κατεργασία ή απολύμανση στο φυσικό μεταλλικό νερό, εν αντιθέσει με το επιτραπέζιο. Η υπόγεια προέλευση του φυσικού μεταλλικού νερού, καθώς και η απαγόρευση οποιασδήποτε δραστηριότητας σε ικανοποιητική απόσταση γύρω από τη γεώτρηση (η απόσταση εξαρτάται από το είδος των πετρωμάτων της περιοχής), εξασφαλίζουν την προστασία του από τυχόν μικροβιακό φορτίο. Πρακτικά, η σύσταση του φυσικού μεταλλικού νερού μπορεί να διαφέρει από αυτήν του κοινού πόσιμου νερού (επιτραπέζιου), π.χ. να είναι πιο πλούσια σε διάφορα μέταλλα και ιχνοστοιχεία, όπως το μαγνήσιο, το ασβέστιο, το κάλιο κλπ. (βλ. πίνακα). Με απλά λόγια, ένα φυσικό μεταλλικό νερό επιτρέπεται να μην πληροί ορισμένες από τις προδιαγραφές του πόσιμου νερού (επιτραπέ­ζιου). Για κάποιες παραμέτρους του δεν ορίζονται ανώτατα ­επιτρεπόμενα όρια ή ορίζονται όρια διαφορετικά από αυτά που ισχύουν για το κοινό επιτραπέζιο νερό. Η μόνη επεξεργασία που επιτρέπεται στο φυσικό μεταλλικό νερό είναι η αφαίρεση ή η προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα, οπότε το νερό χαρακτηρίζεται «φυσικά ανθρακούχο», «με προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα» ή «ενισχυμένο με αέριο της πηγής», αναλόγως την περίπτωση.




Για να κατανοήσουμε τι σημαίνει «νερό πηγής», πρέπει να... βγάλουμε από το μυαλό μας την εικόνα της πηγής και να το σκεφτούμε ως μια ενδιάμεση κατηγορία ανάμεσα στο επιτραπέζιο και το φυσικό μεταλλικό νερό. Το νερό πηγής μοιάζει με το φυσικό μεταλλικό νερό ως προς το ότι έχει οπωσδήποτε υπόγεια προέλευση, σταθερή σύσταση, δεν υφίσταται καμιά διαδικασία απολύμανσης και εμφιαλώνεται πάντα στην πηγή προέλευσής του. Διαφέρει, όμως, από το φυσικό μεταλλικό νερό ως προς το ότι οι φυσικοχημικές παράμετροί του (η σύστασή του) δεν ακολουθούν αυτές του φυσικού μεταλλικού νερού, αλλά του επιτραπέζιου, δηλαδή του κοινού πόσιμου νερού. Με άλλα λόγια, το νερό πηγής δεν είναι πλούσιο σε κάποιο μεταλλικό στοιχείο (π.χ. μαγνήσιο, ασβέστιο) ούτως ώστε να χαρακτηριστεί μαγνησιούχο, ασβεστούχο κλπ. Πάντως, το πιθανότερο είναι να δούμε το χαρακτηρισμό «νερό πηγής» σε κάποιο εισαγόμενο νερό, δεδομένου ότι τα ελληνικά εμφιαλωμένα νερά ανήκουν είτε στα φυσικά μεταλλικά είτε στα επιτραπέζια.




Στο πίσω μέρος της ετικέτας ενός εμφιαλωμένου νερού αναγράφεται η φυσικοχημική του ανάλυση, που εξαρτάται από τα πετρώματα από τα οποία διέρχεται το νερό και τα οποία το εμπλουτίζουν με οργανικά και ανόργανα συστατικά. Εάν πρόκειται για επιτραπέζιο νερό, τότε η ανάλυση θα αφορά το μέσο όρο των αναλύσεων τεσσάρων εποχών, δεδομένου ότι η φυσικοχημική σύστασή του επηρεάζεται από διάφορους κλιματικούς παράγοντες (π.χ. τις βροχοπτώσεις, που μεταβάλλουν τη στάθμη του νερού). Εάν πρόκειται για φυσικό μεταλλικό νερό, τότε η ανάλυση θα είναι μιας συγκεκριμένης ημερομηνίας, η οποία αναγράφεται στην ετικέτα. Πέρα από αυτή τη δια­φορά, τα υπόλοιπα στοιχεία που αναγράφονται στην ετικέτα ενός επιτραπέζιου και ενός φυσικού μεταλλικού νερού είναι παρόμοια, με τη διαφορά ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ υπάρχουν όρια τιμών για το επιτραπέζιο νερό, δεν υπάρχουν αντίστοιχα όρια για το φυσικό μεταλλικό νερό, επειδή ο νόμος απαγορεύει, οποιαδήποτε επεξεργασία του, εκτός συγκεκριμένων εξαιρέσεων. Στην ετικέτα, λοιπόν, θα βρούμε λέξεις όπως «pH», «αγωγιμότητα», «στερεό υπόλειμμα», καθώς και πολλά σύμβολα χημικών στοιχείων και ενώσεων, όπως π.χ. Ca (ασβέστιο), Να (νάτριο) κλπ. Τι σημαίνει, όμως, το καθένα από αυτά;




Oλική σκληρότητα Η ολική σκληρότητα του νερού αφορά τη συγκέντρωση των αλάτων ασβεστίου και μαγνησίου - δύο απαραίτητων για τον οργανισμό μας στοιχείων. Η σκληρότητα επηρεάζεται από τα πετρώματα από τα οποία περνά το νερό και διακρίνεται σε ανθρακική (ή παροδική), που οφείλεται στα ανθρακικά άλατα του ασβεστίου και του μαγνησίου, και σε μη ανθρακική (μόνιμη), που οφείλεται στα χλωριούχα και τα θειικά άλατα του ασβεστίου και του μαγνησίου. Μεγάλες τιμές σκληρότητας δεν αποτελούν κίνδυνο για την υγεία. Αντιθέτως, έχει βρεθεί σημαντική συσχέτιση μεταξύ της αυξημένης σκληρότητας και της μείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων. Επιπλέον, η νομοθεσία δεν προβλέπει όρια σκληρότητας του νερού. Ωστόσο, στο νερό της βρύσης, για πρακτικούς λόγους, δεν είναι επιθυμητή η μεγάλη σκληρότητα, επειδή προκαλεί επικαθίσεις αλάτων στις σωληνώσεις και τις οικιακές συσκευές.




Νιτρικά Οι διάφορες ενώσεις του αζώτου στο νερό (αμμώνιο NH4, νιτρώδη NO2 και νιτρικά NO3) αποτελούν ενδείξεις της επιβάρυνσής του με ρύπους. Μάλιστα, πριν από την ανάπτυξη των βακτηριολογικών αναλύσεων, η μέτρηση των ενώσεων του αζώτου ήταν και ο μόνος διαθέσιμος τρόπος μέτρησης των ρύπων στο νερό. Πρακτικά, όσο μικρότερη είναι η συγκέντρωση των νιτρικών τόσο λιγότερους ρύπους φέρει το νερό, ενώ η τιμή πάνω από την οποία η συγκέντρωση νιτρικών συνιστά απειλή για την υγεία είναι τα 50 mg/l. Πάντως, τα περισσότερα νερά της αγοράς (φυσικά μεταλλικά και επιτραπέζια) έχουν συγκέντρωση νιτρικών μικρότερη από 5 mg/l. Επίσης, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για τα νιτρώδη στα φυσικά μεταλλικά νερά είναι 0,1 mg/l, ενώ στα επιτραπέζια είναι 0,50 mg/l. Όσο για το αμμώνιο, η ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή είναι τα 0,50 mg/l, σύμφωνα με την κοινοτική οδηγία 98/83.




pH Το πόσο όξινο ή αλκαλικό είναι το εμφιαλωμένο νερό που πίνουμε αποκαλύπτει η τιμή του pH (puissance hydrogen) η οποία δηλώνει τη συγκέντρωση ιόντων υδρογόνου στο νερό. Όταν η τιμή του pH είναι κάτω του 7, το νερό είναι όξινο, όταν είναι 7 το νερό είναι ουδέτερο, ενώ, όταν είναι άνω του 7 και έως 14, το νερό χαρακτηρίζεται αλκαλικό. Συγκριτικά αναφέρουμε ότι το pH του ξιδιού κυμαίνεται στο 2,5, της ντομάτας στο 3,5, του καφέ στο 4,5 και της μαγειρικής σόδας στο 8,5. Τα επιτρεπόμενα όρια του pH στο επιτραπέζιο νερό είναι 6,5-9,5, ενώ για το φυσικό μεταλλικό νερό η πιο πρόσφατη κοινοτική οδηγία (2003/40) δεν αναφέρει όρια. Να ξέρετε, επίσης, ότι τα ανθρακούχα νερά (είτε με προσθήκη CO2 είτε τα φυσικώς ανθρακούχα) είναι πιο όξινα από τα μη ανθρακούχα. Επιπλέον, ένας ακόμη δείκτης της αλκαλικότητας του νερού είναι η ανθρακική ρίζα CO3, μια ιδιαίτερη μορφή του άνθρακα μέσα στο νερό, που είναι παρούσα όταν το pH υπερβαίνει το 8,2 ( και αναγράφεται στην ετικέτα).




Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα νερά μας είναι εξαιρετικής ποιότητας. Αυτό ισχύει όχι μόνο για τα φυσικά μεταλλικά νερά, αλλά και για τα επιτραπέζια, που ουσιαστικά είναι εμφιαλωμένο νερό δικτύου (άλλωστε, το νερό του δικτύου της Αττικής είναι από τα καλύτερα της Ευρώπης, τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να πιουν το δικό τους νερό βρύσης και καταφεύγουν στα εμφιαλωμένα). Επιπλέον, τα ελληνικά φυσικά μεταλλικά νερά, εν αντιθέσει με αυτά που προέρχονται από την υπόλοιπη Ευρώπη, είναι ολιγομεταλλικά, δηλαδή πιο «ελαφριά». Στην Ευρώπη τα περισσότερα φυσικά μεταλλικά νερά είναι πλούσια σε άλατα - γι’ αυτό και συστήνεται η εναλλαγή στην κατανάλωσή τους και όχι η προτίμηση αποκλειστικά μιας μάρκας, ούτως ώστε να αποφευχθεί μακροπρόθεσμα η συσσώρευση αλάτων στον οργανισμό. Αυτό όμως δεν ισχύει για τα ελληνικά φυσικά μεταλλικά νερά, τα οποία, εκτός του ότι είναι ολιγομεταλλικά, έχουν και μικρές διαφοροποιήσεις μεταξύ τους όσον αφορά την περιεκτικότητά τους σε μεταλλικά στοιχεία.





Στην ετικέτα ενός εμφιαλωμένου νερού αναγράφονται οι τιμές της αγωγι­μότητας και του στερεού υπολείμματος - δύο δεικτών που αποκαλύπτουν έμμεσα πόσο πλούσιο σε μέταλλα είναι το νερό.
Aγωγιμότητα Όσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση των μεταλλικών στοιχείων στο νερό, τόσο μεγαλύτερη είναι και η αγωγιμότητά του (δηλαδή η ικανότητά του να άγει το ηλεκτρικό ρεύμα). Το επιτρεπόμενο ανώτατο όριο της αγωγιμότητας είναι το 2.500 μS/cm, μετρημένη στους 20° C, για τα επιτρα­πέζια νερά, ενώ για τα φυσικά μεταλλικά νερά δεν ορίζεται όριο. Ωστόσο, το γεγονός ότι η τιμή της αγω­γι­μό­τητας σε αρκετά εμφιαλωμένα νερά μπορεί να έχει μετρηθεί σε άλλη θερμοκρασία (π.χ. στους 25° C) δυσκολεύει τη μεταξύ τους σύγκριση.
Το στερεό υπόλειμμα αναφέρεται στην περιεκτικότητα του νερού σε σωματίδια (π.χ. ανθρακικά άλατα), που παραμένουν μετά την εξάτμιση του νερού σε θερμοκρασία 105° C ή 180° C. Χάρη στη μέτρηση του στερεού υπολείμματος, ένα φυσικό μεταλλικό νερό χαρακτηρίζεται, λόγου χάρη, «χαμηλής περιε­κτικότητας σε άλατα», «πλούσιο σε ανόργανα άλατα» κλπ. Ωστόσο, στις ετικέτες των εμφιαλωμένων νερών το στερεό υπόλειμμα δεν μετράται πάντα σε αυτές τις θερμοκρασίες αναφοράς, γεγονός που δυσχεραίνει τη σύγκριση. Πάντως, το στερεό υπόλειμμα συνιστάται να είναι μικρότερο των 500 mg/l για το επιτραπέζιο νερό, ενώ για το φυσικό μεταλλικό νερό δεν υπάρχει αντίστοιχο όριο.




Η εικόνα μάς είναι γνώριμη. Κούτες εμφιαλωμένα νερά σκεπασμένα με μουσαμάδες και εκτεθειμένα στις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού, για δύο ή τρεις ημέρες, μέχρι να μπουν στο ψυγείο, από όπου θα τα αγοράσουμε για να δροσιστούμε. Το πρόβλημα είναι ότι η έκθεση του εμφιαλωμένου νερού σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να αυξήσει το μικροβιακό του φορτίο, οπότε τελικά το νερό που πίνουμε μεταβάλλεται από π.χ. ασβεστούχο σε «μικροβιούχο». Μέχρις ότου αρχίσουν να γίνονται συστηματικοί έλεγχοι όσον αφορά τις συνθήκες φύλαξης των εμφιαλωμένων νερών στα σημεία διανομής και πώλησής τους, λοιπόν, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε, ως καταναλωτές, είναι να προσέχουμε από πού αγοράζουμε νερό.





Τα φυσικά μεταλλικά νερά παρέχουν πολύτιμα μέταλλα και ιχνοστοιχεία που, ανάλογα με τη συγκέντρωσή τους, χαρακτηρίζουν και το νερό, π.χ. ως μαγνησιούχο, κατάλληλο για δίαιτα φτωχή σε νάτριο, ασβεστούχο, οξυανθρακούχο κλπ. Ωστόσο, πρέπει να τονίσουμε ότι ο νόμος απαγο­ρεύει να αναγράφονται στην ετικέτα ενός φυσικού μεταλλικού νερού ενδείξεις που του αποδίδουν θεραπευτικές ιδιότητες ή φράσεις σχετικές με την επίδρασή του στις ­λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού. Θεραπευτικές ιδιότητες αποδίδονται μόνο στο ιαματικό νερό που είναι κατάλληλο για λουτροθεραπεία και ποσιθεραπεία στην περιοχή από όπου αναβλύζει. Εντούτοις, είναι αδιαμφισβήτητο ότι τα μεταλλικά στοιχεία που περιέχονται στο φυσικό μεταλλικό νερό (αλλά και στο επιτραπέζιο νερό, καθώς και σε πλήθος τροφίμων, κυρίως φρούτων και λαχανικών) είναι απαραίτητα για τον οργανισμό μας και έχουν ευεργετική δράση στην υγεία μας.

Tα κύρια συστατικά του φυσικού μεταλλικού νερού τα οποία αναγράφονται στην ετικέτα είναι:

Είναι ένας από τους σημαντικότερους ηλεκτρολύτες που συμβάλλει στο ισοζύγιο των υγρών του οργανισμού, ενώ συμμετέχει και στη σύσπαση των μυών. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση νατρίου συνδέεται με την υπέρταση, για τη ρύθμιση της οποίας συστήνεται η αποφυγή του. Σε κάθε φυσικό μεταλλικό νερό με περιεκτικότητα νατρίου μικρότερη από 10 mg/l επιτρέπεται να αναγράφεται στην ετικέτα ότι «είναι κατάλληλο για δίαιτα χαμηλή σε νάτριο».

  Είναι απαραίτητο για τη ρύθμιση της ενυδάτωσης των κυττάρων και τη διατήρηση του ισοζυγίου των υγρών στον οργανισμό μας. Επίσης, συμβάλλει στη μετάδοση των νευρικών ώσεων (σημάτων) μεταξύ των νευρώνων, καθώς και στη σύσπαση των μυών.


Είναι ένα από τα σημαντικότερα μέταλλα, δεδομένου ότι αποτελεί βασικό δομικό συστατικό των οστών και των δοντιών. Παράλληλα, συμμετέχει στη λειτουργία των μυών και στη μετάδοση των σημάτων μεταξύ των νεύρων. Το ασβέστιο που περιέχεται στο νερό έχει καλή βιοδιαθεσιμότητα (δηλαδή αξιοποιείται πλήρως από τον οργανισμό μας) και μπορεί να συμβάλει στη συνολική ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου.

Συμβάλλει στην καλή λειτουργία των μυών και των νεύρων, ενώ μαζί με το ασβέστιο συμβάλλουν στην καλύτερη λειτουργία της καρδιάς. Σε υψηλές συγκεντρώσεις, το μαγνήσιο έχει καθαρτική και διουρητική δράση.

Αποτελεί συστατικό του υδροχλωρικού οξέος του στομάχου. Mαζί με το νάτριο συμβάλλουν στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στο σώμα μας.

Συμβάλλει στη διατήρηση της οξύτητας του πεπτικού συστήματος και διευκολύνει την πέψη.

Είναι συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών, καθώς και πολλών ενζύμων του οργανισμού μας.

Υπάρχει, κυρίως, σε νερά που διέρχονται από πετρώματα πλούσια σε άλατα σιδήρου. Ο σίδηρος είναι συστατικό των ερυθρών αιμοσφαιρίων, υπεύθυνων για τη μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς. H επαρκής πρόσληψή του συμβάλλει στην πρόληψη της σιδηροπενικής αναιμίας.

Συμβάλλει στην ελαστικότητα των αρτηριακών τοιχωμάτων.



Οι ενδείξεις… βάσει νόμου
Η νομοθεσία έχει βάλει όρια στο τι μπορεί να αναγράφεται και τι όχι στις ετικέτες των φυσικών μεταλλικών νερών, για την προστασία του καταναλωτή από την παραπλανητική διαφήμιση. Τι σημαίνουν οι ενδείξεις στην ετικέτα;




ΈνδειξηΕρμηνεία
Χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα› η περιεκτικότητα σε ανόργανα άλατα (στερεό υπόλειμμα)θα πρέπει να είναι μικρότερη από 500 mg/l
Πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα› η περιεκτικότητα σε ανόργανα άλατα (στερεό υπόλειμμα)θα πρέπει να είναι μικρότερη από 50 mg/l
Πλούσιο σε ανόργανα άλατα› η περιεκτικότητα σε ανόργανα άλατα (στερεό υπόλειμμα)θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 1.500 mg/l
Νατριούχο› η περιεκτικότητα σε νάτριο θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 250 mg/l
Κατάλληλο για δίαιτα φτωχή σε νάτριο› η περιεκτικότητα σε νάτριο θα πρέπει να είναι μικρότερη από 20 mg/l
Οξυανθρακικό› η περιεκτικότητα σε όξινα ανθρακικά άλατα θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 600 mg/l
Θειικό› η περιεκτικότητα σε θειικά άλατα θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 200 mg/l
Χλωριούχο› η περιεκτικότητα σε χλωριούχα άλατα θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 200 mg/l
Ασβεστούχο› η περιεκτικότητα σε ασβέστιο θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 150 mg/l
Μαγνησιούχο› η περιεκτικότητα σε μαγνήσιο θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 50 mg/l
Φθοριούχο› η περιεκτικότητα σε φθόριο θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 1 mg/l
Σιδηρούχο› η περιεκτικότητα σε δισθενή σίδηρο θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 250 mg/l
Υπόξινο› η περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 250 mg/l


Ευχαριστούµε για τη συνεργασία την κ. Λιάνα Πούλια, κλινική διαιτολόγo-διατροφολόγο, τον δρ. ∆ηµήτρη Αλεξάκη, γεωλόγο-γεωχηµικό, επιστηµονικό συνεργάτη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών, τον κ. Μανασή Μήτρακα, επίκουρο καθηγητή του τµήµατος Χηµικών Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, και την κ. Αργυρώ Κουφογιαννάκη, προϊσταµένη του τµήµατος Α΄ Περιβάλλοντος στο Γενικό Χηµείο του Κράτους.

Όλα όσα πρέπει να ξέρεις για το εμφιαλωμένο νερό

Το νερό είναι πηγή ζωής. Είναι όμως ασφαλές για την υγεία μας όταν κλείνεται σε πλαστικά μπουκάλια και καταναλώνεται αρκετό καιρό μετά την εμφιάλωσή του; Βουτάμε στις πηγές για να δούμε αν πρέπει να εμπιστευόμαστε το εμφιαλωμένο νερό και τι πρέπει να προσέχουμε.
Το νερό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προαπαιτούμενα για τον ανθρώπινο οργανισμό και βασικό στοιχείο όλων των ιστών. Καταλαμβάνει περίπου τα 2/3 του ανθρώπινου σώματος (αντιστοιχεί δηλαδή περίπου στο 60% του βάρους ενός ενηλίκου) και συμβάλλει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και στη διατήρησή της σε φυσιολογικά επίπεδα. Παράλληλα συμμετέχει σε πολλές μεταβολικές αντιδράσεις, είτε ενεργά είτε λειτουργώντας ως διαλύτης ή ως μεταφορέας θρεπτικών συστατικών και παραπροϊόντων του μεταβολισμού. Ο εγκλεισμός του όμως σε πλαστικά μπουκάλια και οι κακές, πολλές φορές, συνθήκες αποθήκευσης και συντήρησής του μπορεί να εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία μας. Γι΄ αυτό χρειάζεται προσοχή.

Καθαρό από την πηγή
Το εμφιαλωμένο νερό είναι καλής ποιότητας πόσιμο νερό μόνο εφόσον προφυλάσσεται με τον κατάλληλο τρόπο η πηγή προέλευσης (προστατεύεται δηλαδή σχολαστικά από γεωργικές ή άλλες δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στην περιοχή και θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη σύσταση του νερού) και τηρούνται σωστά οι διαδικασίες εμφιάλωσης και συντήρησής του. Ειδικά η συντήρησή του είναι αυτή που, κατά τους ειδικούς, πρέπει να μας βάζει σε σκέψεις. Κι αυτό γιατί, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, σε πολλά σημεία πώλησης τα εμφιαλωμένα νερά αφήνονται εκτεθειμένα στον ήλιο και τις υψηλές θερμοκρασίες με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται μέσα στα μπουκάλια παθογόνοι μικροοργανισμοί επικίνδυνοι για την υγεία μας. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να αλλοιώσουν την πλαστική συσκευασία και να μεταφερθούν τοξίνες στο νερό, οι οποίες, σε υψηλές συγκεντρώσεις, θεωρούνται ύποπτες για στομαχικά προβλήματα, ίσως και καρκινογενέσεις.

Τι πρέπει να προσέχεις:
  • Την ημερομηνία λήξης (που υποχρεωτικά αναγράφεται στις συσκευασίες), καθώς και τις οδηγίες αποθήκευσης.
  • Στο φυσικό μεταλλικό νερό πρέπει η πηγή να είναι αναγνωρισμένη και εγκεκριμένη από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς, γεγονός που διασφαλίζει την αξιοπιστία και την ασφάλεια του προϊόντος.
  • Πριν το αγοράσεις, εξέτασε προσεκτικά το μπουκάλι. Πρέπει να είναι καλά σφραγισμένο, να μην έχει αλλοιωμένο σχήμα και το νερό να είναι διαυγές, χωρίς αιωρούμενα σωματίδια.
  • Απόφυγε την αγορά μπουκαλιών νερού που βρίσκονται εκτεθειμένα στον ήλιο.
  • Μην πιεις νερό θολό που μυρίζει ή έχει άσχημη γεύση και να καταγγείλεις αμέσως σε επίσημη ένωση καταναλωτών τη συγκεκριμένη εταιρεία, ώστε οι αρμόδιοι να επιληφθούν του θέματος.
Το εμφιαλωμένο νερό μπορεί τελικά να αποτελέσει ένα καλό υποκατάστατο του νερού του δικτύου (σε περιπτώσεις που αυτό κρίνεται ακατάλληλο προς κατανάλωση ή υπάρχουν υπόνοιες για την καταλληλότητά του), μόνο εφόσον τηρούνται σχολαστικά οι κανόνες εκείνοι που διασφαλίζουν την ποιότητα και την ασφάλειά του.

Δεν είναι όλα τα εμφιαλωμένα ίδια
Τα εμφιαλωμένα νερά κατηγοριοποιούνται ανάλογα με τις ιδιότητές τους.
Στην κορυφή όλων βρίσκεται το φυσικό μεταλλικό νερό. Ο χαρακτηρισμός αυτός αποδίδεται μόνο σε νερό που πληροί πολύ αυστηρές προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκεκριμένα, για να χαρακτηριστεί ένα εμφιαλωμένο νερό ως φυσικό μεταλλικό πρέπει να προέρχεται από αναγνωρισμένη και προστατευόμενη υπόγεια πηγή και να έχει σταθερή σύσταση και ποιότητα, χωρίς να χρειάζεται να υποστεί οποιαδήποτε επεξεργασία. Το φυσικό μεταλλικό νερό μπορεί να είναι με ή χωρίς διοξείδιο του άνθρακα, ενώ η περιεκτικότητά του σε ανόργανα συστατικά – μέταλλα και ηλεκτρολύτες – ποικίλει ανάλογα με την πηγή προέλευσής του. Έτσι στην αγορά διατίθενται διάφορα είδη φυσικού μεταλλικού νερού με σημαντικές διαφορές στη σύστασή τους σε ανόργανα στοιχεία, όπως το ασβέστιο, το μαγνήσιο, το κάλιο και το νάτριο, τα οποία κατά περίπτωση μπορεί να ωφελούν την καρδιά (μαγνήσιο), να προστατεύουν από την οστεοπόρωση (νερό με αυξημένη συγκέντρωση ασβεστίου), να αναπληρώνουν αποτελεσματικότερα τις απώλειες σε ηλεκτρολύτες (νερό πλούσιο σε κάλιο και νάτριο).

Σε άλλη κατηγορία εντάσσεται το επιτραπέζιο εμφιαλωμένο νερό, το οποίο δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως φυσικό μεταλλικό. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι απλά φιλτραρισμένο νερό από το δίκτυο ύδρευσης, γεγονός που δεν δικαιολογεί το υψηλό  κόστος του.

Υπάρχει επίσης το εμφιαλωμένο νερό από πηγή. Αυτό το είδος του εμφιαλωμένου έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με το φυσικό μεταλλικό νερό, αλλά ενδέχεται να έχει υποστεί κάποιες τροποποιήσεις στη σύστασή του, όπως προσθήκη ή αφαίρεση ορισμένων μετάλλων, καθώς και άλλων ουσιών που δεν είναι επιθυμητό να ανιχνεύονται σε νερό το οποίο προορίζεται για κατανάλωση.

πηγή: goldenmag


Γιατί οι φιάλες νερού έχουν ημερομηνίες λήξης;
Είναι  καλοκαίρι. Έξω έχει ήλιο και πολύ ζέστη και θέλετε να πλησιάσετε το συντομότερο δυνατό ένα κρύο μπουκάλι νερό . Ανοίγετε το μπουκάλι  νερού και καθώς το φέρνετε στα χείλη σας παρατηρείτε την ετικέτα που δείχνει  την ημερομηνία . Βλέπετε ότι το νερό έληγε πριν απο από δύο μήνες και έχετε την εντύπωση ότι το μπουκάλι μοιάζει λίγο σκονισμένο.

Πρέπει αυτό το γεγονός να σας ανησυχήσει;  Φυσικά  το νερό δεν είναι κακό. Έχοντας μια ετικέτα που σας δείχνει ότι το νερό είναι φρέσκο και εντός των ορίων λήξης είναι σχεδόν το ίδιο με το αν σας πουν ότι η ζάχαρη και το αλάτι έχουν ημερομηνία λήξης.
Υπάρχουν αρκετοί λόγοι για τους οποίους τα μπουκάλια με  νερό έχουν μια ημερομηνία λήξης. Ο κυριότερος λόγος  είναι η γραφειοκρατία του συστήματος: το νερό είναι ένα αναλώσιμο  προϊόν, και ως εκ τούτου, υπόκειται στους νόμους που απαιτούν ημερομηνίες λήξης για όλα τα αναλώσιμα, από τον καφέ έως την  λεμονάδα.

Εκτός αυτού, η ημερομηνία λήξης στο εμφιαλωμένο νερό έχει ορισμένα οφέλη για τον κατασκευαστή. Αν και το νερό, που βρίσκεται μέσα στο μπουκάλι δεν είναι κακό, το πλαστικό μπουκάλι που το περιέχει «λήγει», και το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει στην ανάμειξη των χημικών ουσιών του στο νερό. Αυτό δεν θα καταστήσει αναγκαστικά το νερό τοξικό, αλλά θα μπορούσε να κάνει την γεύση του κατώτερη από το "φρέσκο ανοιξιάτικο νερό του βουνού." Εάν οι καταναλωτές έρθουν σε επαφή με τις εταιρείες εμφιαλωμένων νερών για να παραπονεθούν ότι το νερό που αγόρασαν πριν από αρκετά χρόνια είναι κακό, οι εταιρείες , τους επισημαίνουν ότι αυτό το πρόβλημα δεν οφείλεται σε δικό τους φταίξιμο αφού το χρησιμοποιούν πέρα  από την ημερομηνία λήξης του.

Επιπλέον, πολλές εταιρείες εμφιάλωσης νερού  χρησιμοποιούν τα ίδια μηχανήματα που χρησιμοποιούν για την εμφιάλωση σόδας και άλλων αναψυκτικών και άλλων ποτών τα οποία λήγουν και θα πρέπει να φέρουν ημερομηνία λήξης. Είναι ευκολότερο και πιο αποτελεσματικό να βάλει απλά μια ετικέτα για όλα τα μπουκάλια (αν απαιτείται ή όχι), παρά να αφιερώσεις ένα ειδικό μηχάνημα μόνο για το εμφιαλωμένο νερό.

Τέλος, οι ημερομηνίες λήξης είναι συνήθως ένα μόνο μέρος από τον τυπωμένο κωδικό που προσδιορίζει την ημερομηνία, την εγκατάσταση εμφιάλωσης, καθώς και άλλες πληροφορίες. Ακόμη και αν η ημερομηνία λήξης η ίδια έχει νόημα από την άποψη αν το νερό είναι κακό, οι πληροφορίες κατασκευής θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες για πιθανό εντοπισμό της μόλυνσης, πιθανά λάθη εμφιάλωσης ή σε θέματα ανακλήσεων προϊόντων.
 
πηγή: geodifhs

Ποιο μεταλλικό νερό είναι καλό για σας;

Tο φυσικό μεταλλικό νερό διαφέρει από τα υπόλοιπα νερά (βρύσης, επιτραπέζιο κλπ.) που προορίζονται για κατανάλωση, χάρη σε δύο βασικά χαρακτηριστικά του: Aφενός είναι φυσικά πλούσιο σε κύρια άλατα και ιχνοστοιχεία ευεργετικά για την υγεία μας και αφετέρου είναι αγνό, αφού οι πηγές προέλευσής του είναι υπόγειες και μας διασφαλίζουν ότι δεν έρχεται σε επαφή με ρυπογόνους παράγοντες. Παρ’ όλα αυτά, όλα τα φυσικά μεταλλικά νερά δεν είναι ίδια· προέρχονται από διαφορετικές πηγές και έχουν διαφορετική σύσταση ως προς τα άλατα, τα ιχνοστοιχεία και τα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν. Γι’ αυτό το λόγο και η κατανάλωσή τους ενδείκνυται (ή αντενδείκνυται), ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού σας. Tο Vita συγκρίνει τα πιο γνωστά φυσικά μεταλλικά νερά της αγοράς ως προς την περιεκτικότητά τους σε ανόργανα στοιχεία, για να διαλέξετε αυτό που σας καλύπτει.





Γιατί είναι απαραίτητο Tο μαγνήσιο είναι ένα σημαντικό ανόργανο στοιχείο για την ανάπτυξη των οστών, αφού ο μεταβολισμός του συνδέεται με αυτόν του ασβεστίου. Eκτός από αυτό, παίρνει μέρος και σε άλλες λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο μεταβολισμός του καλίου, της βιταμίνης D, των πρωτεϊνών και της γλυκόζης. O οργανισμός έχει την τάση να αποθηκεύει μαγνήσιο στα οστά· συνεπώς είναι σπάνιο να έχει κανείς έλλειψη μαγνησίου σε βαθμό που να προκληθεί σοβαρό πρόβλημα (μυϊκές διαταραχές, όπως οι σπασμοί, ακόμα και επιληπτικές κρίσεις). Aν όμως κάποιος δεν παίρνει συστηματικά μικρές ποσότητες μαγνησίου, τότε είναι πιθανό να νιώθει πιο εύκολα κόπωση, να παθαίνει συχνά κράμπες ή να έχει ναυτία και ανορεξία.
Πόσο χρειάζεστε H συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη μαγνησίου για έναν υγιή ενήλικο φτάνει τα 420 mg. Mπορείτε να βρείτε τη σωστή δοσολογία για εσάς, πολλαπλασιάζοντας το βάρος σας σε κιλά με το 6. Στη συνέχεια προσθέτετε 10% αν είστε άνδρες και αφαιρείτε 10% αν είστε γυναίκα (π.χ. η ενδειδειγμένη δοσολογία για έναν άνδρα 65 κιλών είναι 430 mg, ενώ για μια γυναίκα ίδιου βάρους 350 mg). H υπερδοσολογία μαγνησίου δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί κάποιο πρόβλημα στην υγεία, μπορεί όμως να έχει καθαρτική δράση, όταν η δόση υπερβαίνει τα 3 γραμμάρια ημερησίως. •Προτιμήστε τα νερά των οποίων η περιεκτικότητα σε μαγνήσιο είναι μεγαλύτερη από 50 mg ανά λίτρο, όπως το «HBH Λουτράκι», η «Σουρωτή» (ανθρακούχο), το «Contrex» και το «San Pellegrino». Eίναι χαρακτηριστικό ότι με 2 λίτρα νερό μπορείτε να καλύψετε έως και το 1/3 της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε μαγνήσιο.


Γιατί είναι απαραίτητο
Tο ασβέστιο είναι πολύτιμο για τον ανθρώπινο οργανισμό, γιατί αποτελεί ένα από τα βασικά δομικά υλικά των οστών και των δοντιών. Παίζει επίσης ρόλο στην καλή λειτουργία του μυϊκού και του νευρικού συστήματος. H έλλειψη ασβεστίου γίνεται φανερή κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες. Πιο προσεκτικές ως προς την επαρκή πρόσληψη ασβεστίου πρέπει να είναι οι γυναίκες. Αν και οι ανάγκες τους σε ασβέστιο είναι ίδιες με εκείνες των ανδρών, πρέπει να αυξάνουν την πρόσληψη ασβεστίου κατά την εμμηνόπαυση, οπότε αυξάνεται ο κίνδυνος οστεοπόρωσης.
Πόσο χρειάζεστε Ένας υγιής ενήλικος χρειάζεται περίπου 1.000 mg ασβεστίου την ημέρα, ενώ οι γυναίκες στην εμμηνόπαυση πρέπει να αυξήσουν την πρόσληψη σε 1.500 mg. Aκόμα όμως και αν παίρνετε περισσότερο ασβέστιο, δεν υπάρχει πρόβλημα, γιατί ο οργανισμός αποβάλλει την περιττή ποσότητα μέσω των ούρων. Tα γαλακτοκομικά είναι σίγουρα η βασικότερη και αναντικατάστατη πηγή πρόσληψης ασβεστίου, μπορείτε όμως να πάρετε σημαντική ποσότητα και από το νερό. •Προτιμήστε τα νερά των οποίων η περιεκτικότητα σε ασβέστιο είναι μεγαλύτερη από 100 mg ανά λίτρο, όπως το «Kορπή», η «Σουρωτή» (ανθρακούχο), το «Contrex», το «Perrier» και το «San Pellegrino». Eίναι χαρακτηριστικό ότι με 2 λίτρα νερό μπορείτε να καλύψετε έως και το 1/5 (ειδικά με το «Contrex» καλύπτετε το 1/2) της αναγκαίας ημερήσιας πρόσληψης σε ασβέστιο.


Γιατί είναι απαραίτητο Tο νάτριο είναι σημαντικό για τον οργανισμό, γιατί συμβάλλει στο να διατηρείται η οξεο-βασική ισορροπία (pH) και να είναι σταθερός ο όγκος των υγρών του σώματός μας. H έλλειψη νατρίου προκαλείται κυρίως λόγω έντονης εφίδρωσης (το νάτριο αποβάλλεται μέσω του ιδρώτα ως χλωριούχο νάτριο) και μπορεί να προκαλέσει ζαλάδες, ναυτία και τάση για εμετό, ενώ επηρεάζει και το νευρικό σύστημα.


Πόσο χρειάζεστε H συνιστώμενη ποσότητα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 500 mg νατρίου την ημέρα. Eντούτοις, ο σύγχρονος τρόπος διατροφής οδηγεί τους περισσότερους σε υπερκατανάλωση νατρίου (κυρίως με τη μορφή του αλατιού), με αποτέλεσμα όχι μόνο να καλύπτουμε, αλλά συχνά να ξεπερνούμε τη συνιστώμενη ποσότητα. H ύπαρξη του νατρίου στο νερό είναι συνήθως πολύ μικρή· παρ’ όλα αυτά, όμως, όσα νερά περιέχουν αρκετό νάτριο θα πρέπει να αποφεύγονται από τα υπερτασικά άτομα, αφού η υπερκατανάλωση νατρίου συνδέεται με την αύξηση της αρτηριακής πίεσης.


•Aν είστε υπερτασικοί, προτιμήστε τα νερά των οποίων η περιεκτικότητα σε νάτριο είναι μικρότερη από 10 mg ανά λίτρο, όπως το «Aύρα», το «Zαγόρι», το «Iόλη» (φυσικό και ανθρακούχο), το «Kορπή» (φυσικό και ανθρακούχο), το «Spa» και το «Vittel».


Bάσει νόμου, η ετικέτα κάθε μεταλλικού νερού που διατίθεται στην αγορά πρέπει να αναφέρει συγκεκριμένες πληροφορίες που αφορούν την προέλευσή του, τη διατροφική του αξία κλπ.
Oνομασία πηγής Aναφέρεται το όνομα της πηγής και της περιοχής εμφιάλωσης (τα φυσικά μεταλλικά νερά δεν μεταφέρονται, είναι υποχρεωτικό να εμφιαλώνονται επιτόπου).
Λογότυπος για το είδος της συσκευασίας Θα πρέπει να αναγράφεται η λέξη «PET», που σημαίνει ότι το υλικό από το οποίο φτιάχτηκε η συσκευασία είναι κατάλληλο για τρόφιμα. Eπίσης, μπορεί να υπάρχει και το ειδικό σήμα της ανακύκλωσης, εφόσον έχει χρησιμοποιηθεί οικολογική συσκευασία.
Yποχρεωτικές πληροφορίες Aναφέρονται η επωνυμία και η διεύθυνση της εταιρείας που εκμεταλλεύεται την πηγή, συμβουλές για τη συντήρηση του προϊόντος (π.χ. να φυλάσσεται σε δροσερό και σκιερό μέρος) και η ημερομηνία λήξης.
Σύνθεση Eίναι υποχρεωτική η αναγραφή της περιεκτικότητας του νερού σε ανόργανα στοιχεία, ολικά στερεά κλπ. Πρέπει επίσης να αναφέρονται η αγωγιμότητα και το pH του νερού. Kατάλληλο για δίαιτα φτωχή σε νάτριο Στα νερά των οποίων η περιεκτικότητα σε νάτριο είναι μικρότερη των 20 mg/l.
 
Πηγή: vita.gr

Η σημασία της σωστής ενυδάτωσης


Το νερό αποτελεί το βασικό συστατικό του ανθρώπινου σώματος και απαραίτητο συστατικό για τη ζωή, όπως το οξυγόνο. Φυσιολογικά, το 60% του βάρους στους ενήλικες άντρες και 50-55% στις γυναίκες αποτελείται από νερό. Οι μυς και ο εγκέφαλος περιέχουν 75% νερό, το αίμα και τα νεφρά 81%, το συκώτι 71%, τα κόκκαλα 22% και ο λιπώδης ιστός περίπου 20%. Το μεγαλύτερο μέρος του νερού βρίσκεται ενδοκυττάρια (τα 2/3), ενώ το υπόλοιπο βρίσκεται εξωκυττάρια. Η ολική ενυδάτωση του σώματος και η ισορροπία μεταξύ πρόσληψης και αποβολής νερού ρυθμίζεται ομοιοστατικά, με μηχανισμούς που τροποποιούν τις εκκριτικές οδούς και διεγείρουν την πρόσληψη, με τη δίψα. Το σώμα χρειάζεται το νερό για να επιβιώσει και να λειτουργήσει φυσιολογικά. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς νερό περισσότερο από λίγες μέρες, ενώ χωρίς τροφή μπορούν να επιβιώσουν εβδομάδες ή μήνες.


 
Η καλή ενυδάτωση είναι αναγκαία για την καλή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού και επομένως την υγεία και την ευεξία. Κάθε κύτταρο του ανθρώπινου σώματος απαιτεί νερό. Η επίδραση του νερού σε μερικά από τα πιο σημαντικά μέρη του σώματος αναφέρεται παρακάτω:
 
Εγκέφαλος: Η επαρκής ενυδάτωση του εγκεφάλου είναι πολύ σημαντική για την ομαλή λειτουργία του, γιατί εξασφαλίζει την καλή οξυγόνωσή του. Ήπια αφυδάτωση από 1% - 2% του σωματικού βάρους μπορεί να διαταράξει την ικανότητα συγκέντρωσης. Απώλεια πάνω από 2% του σωματικού βάρους λόγω αφυδάτωσης, μπορεί να επηρεάσει τις λειτουργικές ικανότητες του εγκεφάλου, καθώς και τη βραχυπρόθεσμη μνήμη. 
 
Κύτταρα: Η ενυδάτωση του σώματος είναι πολύ σημαντική για τη μεταφορά υδατανθράκων, βιταμινών, μετάλλων και άλλων θρεπτικών συστατικών και οξυγόνου στα κύτταρα. Επίσης η ενέργεια που παράγεται από τα κύτταρα, για τις λειτουργίες του σώματος και η ισορροπημένη απομάκρυνση των προϊόντων μεταβολισμού συντελείται στο νερό, επιτρέποντας την ομαλή κυτταρική βιοχημική λειτουργία. 
 
Πεπτικό σύστημα: Η ενυδάτωση παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην πέψη των τροφών και στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από τον πεπτικό σωλήνα. Το νερό είναι απαραίτητο για να διαλυθούν τα θρεπτικά συστατικά, προκειμένου να μεταφερθούν στα κύτταρα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Η ανεπαρκής ενυδάτωση επιβραδύνει την πεπτική διαδικασία και η χρόνια ελλιπής ενυδάτωση μπορεί να οδηγήσει σε δυσκοιλιότητα. 
 
Καρδιά: Τα υγρά είναι σημαντικά για τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς και η σωστή ρύθμιση της ισορροπίας του νερού είναι αναγκαία για να διατηρήσει την πίεση του αίματος σε φυσιολογικά επίπεδα. Η αφυδάτωση μειώνει την καρδιακή παροχή, που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του καρδιακού ρυθμού και μείωση της πίεσης, επηρεάζοντας τη λειτουργία του εγκεφάλου, των μυών και των υπόλοιπων ιστών. 
 
Νεφρά: Η επαρκής πρόσληψη νερού είναι ζωτικής σημασίας για τη φυσιολογική λειτουργία των νεφρών, βοηθώντας τα να απομακρύνουν τα υπολείμματα του μεταβολισμού και την περίσσεια των θρεπτικών συστατικών κυρίως μέσω των ούρων. Τα νεφρά επίσης ελέγχουν τα φυσιολογικά επίπεδα του νατρίου και των άλλων ηλεκτρολυτών. Τα νεφρά ενός καλά ενυδατωμένου ανθρώπου φιλτράρουν περίπου 180 λίτρα νερού καθημερινά, τα οποία βέβαια αναρροφώνται, για να προλάβουν την υπερβολική απώλεια υγρών από το σώμα. 
 
Μύες και αρθρώσεις: Το νερό δρα ως λιπαντικό στους μύες και στις αρθρώσεις, καλύπτει τις αρθρώσεις και επιτρέπει την ομαλή λειτουργία των μυών. Το νερό αποτελεί το 70 – 75% των μυών και γι΄ αυτό η διατήρηση της σωστής υδατικής ισορροπίας είναι βασική για τη βέλτιστη μυϊκή λειτουργία. 
 
Δέρμα: Η καλή ενυδάτωση βοηθάει στην καλή υγρασία των ιστών του σώματος και στη διατήρηση της ελαστικότητας του δέρματος, της απαλότητας και του χρωματισμού του. Το καλά ενυδατωμένο δέρμα είναι πιο ανθεκτικό σε μολύνσεις και αλλεργικές αντιδράσεις. 
 
Θερμοκρασία: Το νερό του σώματος παίζει πολύ σημαντικό ρόλο ως ρυθμιστής της θερμοκρασίας του. Αν το σώμα υπερθερμανθεί, το νερό μέσω της εφίδρωσης ρίχνει τη θερμοκρασία του. 
 
Απώλεια νερού από το σώμα, που ισοδυναμεί με 1% του σωματικού βάρους, μπορεί να αναπληρωθεί μέσα σε 24 ώρες. Αυξημένα επίπεδα αφυδάτωσης πάνω από 1%, οδηγούν σταδιακά σε μειωμένη ικανότητα αθλητικής απόδοσης και θερμορρύθμισης. Απώλειες πάνω από 4% προκαλούν σοβαρή απώλεια απόδοσης μαζί με δυσκολίες συγκέντρωσης, πονοκεφάλους, ευερεθιστότητα και υπνηλία, ενώ απώλεια μεγαλύτερη από 10% μπορεί να επιφέρει το θάνατο. 
 
Η χρόνια αφυδάτωση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μολύνσεων, ιδιαίτερα του ουροποιητικού. Τα νεφρά και άλλα ζωτικά όργανα, που δέχονται μειωμένη αιματική ροή, αρχίζουν να υπολειτουργούν. Συνήθως η νεφρική ανεπάρκεια που προκαλείται είναι αναστρέψιμη, αν οφείλεται στην αφυδάτωση. Η μειωμένη αιματική παροχή στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσει σύγχυση, διαταραγμένη νοητική λειτουργία και συντονισμό. 
 
Η ήπια αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως δίψα, πονοκέφαλο, αδυναμία, ζάλη και κόπωση και γενικότερα κάνει τον άνθρωπο να αισθάνεται κουρασμένος και ληθαργικός. Τα συμπτώματα της μέτριας αφυδάτωσης μπορεί να περιλαμβάνουν ξηροστομία, λίγα ή καθόλου ούρα, νωθρότητα, ταχυπαλμία και μειωμένη ελαστικότητα δέρματος. Η σοβαρή αφυδάτωση χαρακτηρίζεται από ακατάσχετη δίψα, καθόλου ούρα, γρήγορη αναπνοή, διαταραγμένη νοητική λειτουργία, κρύο δέρμα και χρήζει επείγουσας ιατρικής φροντίδας, γιατί είναι απειλητική για τη ζωή. 
 
Πώς προκαλείται η αφυδάτωση;
Η ήπια αφυδάτωση είναι σύνηθες φαινόμενο και προκαλείται από την ανεπαρκή πρόσληψη υγρών κατά τη διάρκεια της ημέρας. Στα παιδιά η πιο συνηθισμένη αιτία είναι η διάρροια. 
 
Στους ενήλικες τα συνηθισμένα αίτια αφυδάτωσης συμπεριλαμβάνουν γαστρεντερικές απώλειες υγρών από εμέτους και διάρροια, υπερβολική διούρηση, αυξημένη απώλεια υγρών από το δέρμα (εφίδρωση) και τους πνεύμονες (αναπνοή), λόγω ζέστης ή / και υγρασίας, φυσικής δραστηριότητας, πυρετού ή εγκαυμάτων.
 
Τύποι αφυδάτωσης: Συνήθως η αφυδάτωση συνοδεύεται από διαταραχές στους ηλεκτρολύτες και στην οξεοβασική ισορροπία του σώματος, λόγω των αλλαγών που συντελούνται κυρίως στις συγκεντρώσεις νατρίου και καλίου. Ανάλογα με το λόγο νερού προς τις ηλεκτρολυτικές απώλειες, η αφυδάτωση διακρίνεται σε ισοτονική, υπερτονική ή υποτονική. Η ισοτονική αφυδάτωση προκαλείται από ίσες απώλειες νερού και ηλεκτρολυτών από το εξωκυττάριο υγρό, που συνήθως προέρχονται από έμετο, διάρροια ή ανεπαρκή πρόσληψή τους. Στην υπερτονική αφυδάτωση, οι απώλειες του νερού υπερβαίνουν τις απώλειες μετάλλων και συνήθως προκαλείται από ανεπαρκή πρόσληψη νερού, έντονη εφίδρωση, ωσμωτική διούρηση και με τη χρήση διουρητικών. Είναι πολύ κοινή στα άτομα που έχουν διαβήτη. Στην υποτονική αφυδάτωση, οι απώλειες νατρίου είναι μεγαλύτερες από του νερού και συνήθως προκαλείται από την έντονη εφίδρωση ή από γαστρεντερικές απώλειες νερού και μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για την υγεία. 
 
Ένας μέσος ενήλικας που ζει σε εύκρατο κλίμα χάνει περίπου 2 – 2.5 λίτρα νερό την ημέρα. Οι συνολικές απώλειες εξαρτώνται από το φύλο, το μέγεθος του σώματος, τον καιρό, την ένδυση, τα επίπεδα δραστηριότητας και πολλούς άλλους παράγοντες. Ένας μέσος άνδρας 80 κιλών υπολογίζεται ότι χάνει περίπου 300mL / ώρα, ενώ μία μέση γυναίκα 65 κιλών χάνει 250mL / ώρα. Εάν αποδεχτούμε ότι αφυδάτωση της τάξεως του 1% του σωματικού βάρους είναι ανεκτή και μπορεί να επέλθει μέσα σε 2 με 3 ώρες, αρκεί να καταναλώνουμε επαρκείς ποσότητες υγρών μέσω των γευμάτων και των ροφημάτων, κατά τη διάρκεια της ημέρας, για να διατηρείται ο οργανισμός επαρκώς ενυδατωμένος. Ένας καλός δείκτης της ενυδάτωσης ή αφυδάτωσης του οργανισμού είναι το χρώμα των ούρων. Όσο πιο σκούρα είναι τα ούρα τόσο πιο πολύ νερό χρειάζεται ο οργανισμός. Γι΄ αυτό καλό είναι να «ρίχνουμε μια ματιά» στα ούρα μας. 
 
Ανάγκες σε νερό: Οι κυριότερες απώλειες υγρών από το σώμα προέρχονται από τα νεφρά ως ούρα και από το δέρμα ως ιδρώτας. Αυτές οι απώλειες ποικίλλουν ανάλογα με τη συνολική πρόσληψη υγρών, τη διατροφή, τα επίπεδα δραστηριότητας, τη θερμοκρασία και την ένδυση. Η ισορροπία νερού επιτυγχάνεται, όταν οι απώλειες αναπληρώνονται από την πρόσληψη τροφής και υγρών, συν τη μεταβολική παραγωγή νερού. Κατά τη διάρκεια της ημέρας το ισοζύγιο νερού μεταβάλλεται, αλλά ρυθμίζεται σε ένα εύρος περίπου 0.2% του σωματικού βάρους καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου, ανεξάρτητα από την πρόσληψη υγρών και τροφής. Οι ανάγκες σε νερό ποικίλλουν στα διάφορα άτομα, γι΄ αυτό και μπορεί να προσδιοριστεί μόνο η επαρκής πρόσληψη για τις διάφορες ηλικιακές ομάδες. Σύμφωνα με τον EFSA (European Food Safety Authority), έχουν διατυπωθεί οι τιμές αναφοράς για τις απαιτήσεις συνολικά σε νερό, που προέρχεται από το πόσιμο νερό, τα ροφήματα κάθε είδους, καθώς και από την υγρασία των τροφίμων σε συνθήκες ήπιου κλίματος και θερμοκρασίας και μέτριας φυσικής δραστηριότητας. 
 
ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΝΕΡΟΥ
Εύρος ηλικίας Ημερήσια επαρκής πρόσληψη νερού
Βρέφη και νήπια
0 – 6 μηνών 680mL/ημέρα ή 100-190mL/κιλό/ημέρα (από μητρικό θηλασμό)
6 – 12 μηνών 0.8-1.0 L/ημέρα (από μητρικό θηλασμό και συμπληρωματικά τρόφιμα και ροφήματα)
1 – 2 ετών 1.1-1.2 L/ημέρα
Παιδιά
2-3 ετών 1.3 L/ημέρα
4-8 ετών 1.6 L/ημέρα
Έφηβοι
9-13 ετών – Αγόρια 2.1 L/ημέρα
9-13 ετών – Κορίτσια 1.9 L/ημέρα
14-18 ετών – Αγόρια 2.5 L/ημέρα
14-18 ετών – Κορίτσια 2.0 L/ημέρα
Ενήλικες
19-70 ετών – Άντρες 2.5 L/ημέρα
19-70 ετών – Γυναίκες 2.0 L/ημέρα 
Ειδικές περιπτώσεις
Εγκυμοσύνη 2.3 L/ημέρα
Θηλασμός 2.7 L/ημέρα
Προσαρμοσμένο από EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA); Scientific Opinion on Dietary reference values for water. EFSA Journal 2010; 8(3):1459.[48pp].
Η συνολική πρόσληψη νερού αποτελεί το άθροισμα του περιεχόμενου νερού από κάθε τύπου ρόφημα και τρόφιμο. Στον επόμενο πίνακα παρουσιάζεται η περιεκτικότητα νερού στα πιο κοινά τρόφιμα.
 
Περιεκτικότητα νερού σε τρόφιμα και υγρά
Τύπος τροφίμου Περιεκτικότητα νερού
Μη αλκοολούχα πόσιμα υγρά
Νερό, τσάι, καφές, ενεργειακά ποτά, αναψυκτικά, λεμονάδα, χυμοί λαχανικών 90-100%
Γάλα, χυμοί φρούτων, ροφήματα φρούτων 85-90%
Αλκοολούχα ποτά
Μπύρα και κρασί 85-95%
Απεσταγμένα 60-70%
Σούπες: κονσομέ, βελουτέ, λαχανικών, κρεατικών 80-95%
Φρούτα και λαχανικά
Φράουλα, πεπόνι, εσπεριδοειδή, σταφύλι, ροδάκινο, μήλο, μαρούλι, αγγούρι, ντομάτα, μπρόκολο, καρότο, σέλινο 80-95%
Μπανάνα, πατάτα, καλαμπόκι 70-80%
Γαλακτοκομικά προϊόντα
Φρέσκο πλήρες γάλα 87-90%
Γιαούρτι 75-85%
Παγωτά 60-65%
Τυρί 40-60%
Δημητριακά
Ρύζι (βρασμένο) 65-70%
Ζυμαρικά (σπαγγέτι, νουντλς) 75-85%*
Ψωμί, μπισκότα 30-40%
Δημητριακά πρωινού 2-5%
Κρέας, ψάρι, αυγά
Ψάρι και θαλασσινά 65-80%
Αυγά (scrambled, τηγανητά, ποσέ), ομελέτα 65-75%
Μοσχάρι, κοτόπουλο, αρνί, χοιρινό, βοδινό 40-65%
Παστό κρέας, μπέικον 15-40%
 
*Αυτές οι τιμές είναι προσεγγιστικές και εξαρτώνται κατά πολύ και από την προέλευση του τροφίμου, τον τρόπο μαγειρέματος κ.ά. 
Πάνω από ένα δισεκατομμύριο ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό και πόσιμο νερό. Παρ’ όλα αυτά στον αναπτυγμένο κυρίως κόσμο, οι έρευνες τα τελευταία χρόνια δείχνουν ότι τόσο οι ενήλικες, όσο και τα παιδιά, δεν πίνουν αρκετό νερό, γι’ αυτό και παρακάτω προτείνουμε κάποιες συμβουλές για να αυξήστε την πρόσληψη υγρών:
  1. Πιείτε ένα ποτήρι νερό (κατά προτίμηση) ή χυμό, όταν ξυπνάτε το πρωί, μιας και ο οργανισμός δεν έχει προσλάβει υγρά για κάποιες ώρες κατά τη διάρκεια της νύχτας.
  2. Καταναλώνετε υγρά καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και όχι λίγες φορές, αλλά μεγάλη ποσότητα. Με τον τρόπο αυτόν καλύπτονται πολύ καλύτερα οι ανάγκες του οργανισμού. 
  3. Τα υγρά μπορούν να απορροφηθούν καλύτερα από το σώμα, όταν είναι ελαφρώς δροσερά. Διατηρείτε νερό στο ψυγείο σας και πιείτε το «μισό – μισό» (ζεστό – κρύο). 
  4. Χρησιμοποιήστε το χρώμα των ούρων σας, ως δείκτη της ενυδάτωσής σας. Αν τα ούρα σας είναι συχνά και ανοιχτού κίτρινου χρώματος, πίνετε επαρκή ποσότητα νερού, αλλιώς αυξήστε την.
  5. Να έχετε πάντα δίπλα ή μαζί σας ένα μπουκαλάκι νερό και να πίνετε τακτικά μεταξύ των γευμάτων. Αν εξυπηρετεί, γεμίζετε καθημερινά, μπουκάλια με το νερό που πρέπει να πιείτε και εξασφαλίστε ότι θα τα αδειάστε κατά τη διάρκεια της ημέρας, έστω και με το... ζόρι.
  6. Όσοι πάσχουν από αλλεργίες και όσοι παίρνουν φάρμακα, πρέπει να πίνουν επαρκή ποσότητα υγρών, γιατί το χρειάζεται το συκώτι και τα νεφρά.
  7. Προσέξτε πολύ την κατανάλωση αναψυκτικών, χυμών και γλυκών ροφημάτων, γιατί έχουν θερμίδες, που δεν πρέπει να υπερφορτώνουν τον οργανισμό, ιδιαίτερα όσων θέλουν να χάσουν βάρος.
Γράφει η Σταυρούλα Τσατραφίλη, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, αM.Sc. στην Κλινική Διατροφή 

Ηλεκτρολύτες vs Αφυδάτωση

 Η αφυδάτωση που προκαλείται από διάρροια είναι η µεγαλύτερη αιτία θανάτου παιδιών στη σύγχρονη κοινωνία ενώ η ίδια η διάρροια ενοχοποιείται για απώλεια θρέψης και φτωχή σωµατική ανάπτυξη!

Γενικά
Οι ηλεκτρολύτες είναι στοιχεία που βρίσκονται στο σώµα και σε υγρά του και φέρουν ηλεκτρικό φορτίο. Η διατήρηση της ισορροπίας τους στον ανθρώπινο οργανισµό είναι σηµαντική, αφού ρυθµίζουν την κατανοµή νερού στο σώµα, επηρεάζουν το pH του αίµατος και συµβάλλουν στη νευροµυϊκή διέγερση.

Η αφυδάτωση

Όταν ο οργανισµός χάνει σωµατικά υγρά και / ή ηλεκτρολύτες αφυδατώνεται.

Η απώλεια υγρών από το σώµα µπορεί να γίνει:
• κατά την ούρηση
• κατά τον εµετό ή τη διάρροια
• στην εφίδρωση
• µετά από έντονη σωµατική άσκηση (άθληση)
• µετά από χρήση διουρητικών φαρµάκων
• σε υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

'Aτοµα που αφυδατώνονται εύκολα είναι:
• τα µωρά ηλικίας µικρότερης του 1 έτους
• οι ηλικιωµένοι
• οποιοσδήποτε έχει πυρετό
• όσοι ζουν σε πολύ θερµά κλίµατα.

Η αφυδάτωση που προκαλείται από διάρροια είναι η µεγαλύτερη αιτία θανάτου παιδιών στη σύγχρονη κοινωνία ενώ η ίδια η διάρροια ενοχοποιείται για απώλεια θρέψης και φτωχή σωµατική ανάπτυξη.
Φέτος περίπου 2,2 εκατ. παιδιά θα πεθάνουν από αφυδάτωση που οφείλεται σε διάρροια.
Το σύµπτωµα

Η αφυδάτωση χαρακτηρίζεται ως ήπια, µέτρια ή σοβαρή ανάλογα µε την ποσότητα απώλειας ή µη αντικατάστασης του σωµατικού υγρού.

Τα συµπτώµατα της αφυδάτωσης στους ενήλικες περιλαµβάνουν:
• ξηροστοµία
• ξηρά ή σκασµένα χείλη
• στεγνά µάτια
• ξηρό δέρµα µε έλλειψη ελαστικότητας
• κύκλους γύρω από τα µάτια
• πονοκέφαλους
• ζάλη ή κόπωση
• σύγχυση και ευερεθιστότητα
• απώλεια όρεξης
• αίσθηµα «άδειου στοµάχου» ή πόνο στο υπογάστριο
• ελάχιστα ούρα
• συµπυκνωµένα, σκοτεινόχρωµα ούρα έντονης οσµής.

Σε περίπτωση αφυδάτωσης, η υπερκατανάλωση ύδατος µπορεί να επιδεινώσει το πρόβληµα, αφού θα αραιώσει περισσότερο τα άλατα, τα µέταλλα και τα σάκχαρα στο σώµα. Σκευάσµατα που περιέχουν συνδυασµό αλάτων και γλυκόζης βοηθούν στην αντικατάσταση αυτών των συστατικών.

Τα συµπτώµατα της αφυδάτωσης στα παιδιά είναι:
• ξηροστοµία
• κλάµα χωρίς δάκρυα (βρέφη)
• υπνηλία

και σε σοβαρού βαθµού αφυδάτωση επιπλέον:
• κρύα πόδια και χέρια
• ταχύπνοια
• σύγχυση
• µυϊκές κράµπες
• καθόλου ούρα για αρκετές ώρες.

Πρόληψη

Η αφυδάτωση µπορεί να προληφθεί µε την κατανάλωση αρκετής ποσότητας νερού. Η συνήθης πρόταση είναι 1-2 λίτρα την ηµέρα, δηλαδή 6-8 ποτήρια. Εκτός από το νερό προτείνεται το ηµιαποβουτυρωµένο γάλα και ο αραιωµένος χυµός φρούτων. Στην περίπτωση που το άτοµο είναι δραστήριο, ή ο καιρός είναι ιδιαίτερα ζεστός, προτείνεται η κατανάλωση µεγαλύτερης ποσότητας υγρών.

Όταν το άτοµο αθλείται πρέπει να λαµβάνεται 1 λίτρο νερού επιπλέον της ηµερήσιας ποσότητας για κάθε ώρα άσκησης. Πρέπει πάντοτε να εξασφαλίζεται η αναπλήρωση των χαµένων υγρών µε τη λήψη σωστής ποσότητας ύδατος.

Σε σπάνιες περιπτώσεις υπάρχει πιθανότητα υπερβολικής ενυδάτωσης µε αποτέλεσµα υπονατριαιµία, δηλαδή µειωµένη ποσότητα νατρίου στο αίµα, και αυτό συµβαίνει όταν καταναλώνεται µεγάλη ποσότητα ύδατος σε πολύ µικρό χρονικό διάστηµα. Η κατάσταση αυτή συχνά επηρεάζει την αντοχή των αθλητών ενώ τα τυπικά συµπτώµατα περιλαµβάνουν ναυτία, εµετό και πονοκέφαλο.

Το προϊόν

Το διάλυµα δεξτρόζης µε ηλεκτρολύτες για χορήγηση από το στόµα προσφέρει τα απαραίτητα συστατικά για τη διατήρηση της φυσιολογικής νεφρικής λειτουργίας, της οξεοβασικής ισορροπίας και του όγκου του πλάσµατος. Επίσης προλαµβάνει την αφυδάτωση και ενισχύει την ενυδάτωση του οργανισµού.

Η χορήγηση των ηλεκτρολυτών βοηθά στην αποκατάσταση των χαµένων ποσοτήτων τους από τον οργανισµό και στην επαναφορά της οξεοβασικής ισορροπίας ενώ η δεξτρόζη διευκολύνει την απορρόφηση των ιόντων νατρίου και του νερού από το έντερο.

Το µείγµα ηλεκτρολυτών, νερού και δεξτρόζης χορηγείται σε κάθε περίπτωση ανάγκης αποκατάστασης ή και συντήρησης υγρών και ηλεκτρολυτών όπως:
• ελαφρά περιστατικά διάρροιας βρεφών και µικρών παιδιών
• περιστατικά γαστρεντερικών διαταραχών που συνοδεύονται από διάρροιες και εµετούς
• υπερβολική απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών σε µικρό χρονικό διάστηµα, π.χ. έντονη άθληση σε υψηλές θερµοκρασίες, κ.ά.

Η χρήση του διαλύµατος αντενδείκνυται σε:
• περιπτώσεις σοβαρής συνεχούς διάρροιας όπου απαιτείται πλέον παρεντερική χορήγηση υγρών
• ασθενείς µε βαριά νεφρική ανεπάρκεια (ολιγουρία, ανουρία)
• απόφραξη ή διάτρηση του εντέρου
• καταστάσεις υπερκαλιαιµίας οποιασδήποτε αιτιολογίας (διαβητική οξέωση, αιµολυτικές κρίσεις κτλ.).

Δοσολογία
Η δοσολογία εξατοµικεύεται ανάλογα µε τις ανάγκες του ασθενή.

Με πιο τρόπο λειτουργούν οι ηλεκτρολύτες στο σώμα μας;

Νάτριο: Βοηθά στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στα κύτταρα και στην μεταφορά νευρικών ερεθισμάτων. Η έλλειψή του μπορεί να προκαλέσει μυικές κράμπες, νοητική απάθεια και απώλεια όρεξης. Σε υπερβολικές ποσότητες αυξάνει την πίεση και την κατακράτηση υγρών.
Ημερήσια δόση: Η ημερήσια λήψη νατρίου κυμαίνεται από 1100 έως 3300 mg. Σπάνια παρατηρείται έλλειψη του στον οργανισμό, αφού υπερκαλύπτεται από την διατροφή.
Πηγές φυσικού καλίου: Αλάτι, τυρί γραβιέρα, φύκια, θαλασσινά, αλατισμένο βούτυρο, ελιές αλατισμένες, τυρί φέτα, σαρδέλες παστές, ρύζι, δημητριακά. 

Κάλιο: Βοηθά στη δημιουργίας της πρωτεΐνης, στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών και ηλεκτρολυτών και στη συνοχή των κυττάρων. Η έλλειψή του δημιουργεί μυϊκή αδυναμία, παράλυση ακόμη και θάνατο.
Ημερήσια δόση: Η ημερήσια δόση του καλίου κυμαίνεται από 2000 έως 2500 mg.
Πηγές φυσικού καλίου: Γάλα, κρέατα, πουλερικά, ψωμί ολικής αλέσεως, φακές, μπανάνες, ξηροί καρποί, τόνος, δημητριακά, φρούτα, φύκια, σόγια, θαλασσινό αλάτι, μαϊντανός, ηλιόσποροι, σταφίδες, κουνουπίδι, σέλινο, παντζάρια, καρότα, ψάρια. 

Ασβέστιο: Είναι το βασικό μέταλλο για τα οστά και τα δόντια. Βοηθά επίσης στη δημιουργία μυικών συσπάσεων, στην θρόμβωση του αίματος, στη πίεση, ενώ βοηθάει στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος. Η έλλειψή του δημιουργεί οστεοπόρωση, ενώ σε μεγάλες ποσότητες απλώς το αποβάλει ο οργανισμός μας, χωρίς παρενέργειες.
Ημερήσια δόση: Η ημερήσια λήψη μαγνησίου κυμαίνεται από 350 έως 400 mg.
Πηγές φυσικού μαγνησίου: Γαλακτοκομικά προϊόντα, κόκκινα κρέατα, ξηροί καρποί, δημητριακά, λεμόνι, μήλο, σόγια, πράσινα λαχανικά, φακές, σοκολάτα. 

Μαγνήσιο: Βοηθά στη δημιουργία της πρωτεΐνης, στις μυικές συσπάσεις, ενώ ισχυροποιεί τα οστά. Η έλλειψή του προκαλεί αδυναμία, έλλειψη συγκέντρωσης ακόμη και σπασμούς. Σε υπερβολικές ποσότητες (όπως όταν λαμβάνουμε καθαρτικά), δημιουργεί νεφρική ανεπάρκεια, έλλειψή μυικού συντονισμού, ενώ μπορεί να οδηγήσει και στο θάνατο.
Ημερήσια δόση: Η ημερήσια λήψη μαγνησίου κυμαίνεται από 350 έως 400 mg.
Πηγές φυσικού μαγνησίου: Γαλακτοκομικά προϊόντα, κόκκινα κρέατα, ξηροί καρποί, δημητριακά, λεμόνι, μήλο, σόγια, πράσινα λαχανικά, φακές, σοκολάτα.

Φωσφρικό άλας: Αυξάνει την ικανότητα του αίματος να μεταφέρει οξυγόνο στα κύτταρα. Σε υπερβολικές ποσότητες δημιουργεί απώλεια ασβεστίου από τα οστά.

Χλωρίδιο: Είναι αναγκαίο για τη σωστή χώνεψη. Η έλλειψή του δημιουργεί μυικές κράμπες.

Ανθρακικό υδρογόνο: Βασικό συστατικό για την ισορροπία οξέων και βάσεων του σώματος. Βοηθάει στην εξουδετέρωση των στομαχικών οξέων.

Τι σημαίνουν όλ' αυτά; Ότι το σώμα μας είναι μια καταπληκτικά αυτόματα ρυθμιζόμενη μηχανή και καταφέρνει να χρησιμοποιεί πολύ καλά τους ηλεκτρολύτες για να διασφαλίζει την ισορροπία των υγρών.
Έτσι λοιπόν πρέπει να πίνουμε πολύ νερό και γενικά υγρά, έτσι ώστε να ενυδατώνουμε σωστά το σώμα μας, όταν ειδικά το επιβαρύνουμε επιπλέον με τη προπόνηση και την άσκηση γενικότερα.

από την Βασιλική Μανωλοπούλου, Φαρμακοποιό 

5 ερωτήσεις για την ενυδάτωση

 

Όλοι γνωρίζουμε πως η αποφυγή της αφυδάτωσης και των δεινών της αποτελεί προτεραιότητα στη διατροφική υποστήριξη των αθλητών. Γνωρίζουμε καλά πως ακόμα και αν δεν κάνεις πρωταθλητισμό η πρόσληψη υγρών είναι απαραίτητα ακόμα και αν η θερμοκρασία δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή. Ας αφήσουμε όμως τα γενικά θέματα και ας πιάσουμε κάποια πιο ειδικά που απασχολούν και τους πιο ψαγμένους αναγνώστες μας.

Νερό ή αθλητικό ποτό

Κατά τη διάρκεια του αγώνα ή της προπόνησης χρειάζομαι νερό ή αθλητικό ποτό;

ενυδάτωσηΗ απάντηση είναι απλή, όταν η προπόνηση ή ο αγώνας διαρκεί μέχρι μια ώρα τότε το νερό είναι αρκετό. Τα αθλητικά ποτά δεν είναι τίποτε άλλο από νερό με ηλεκτρολύτες (κυρίως νάτριο και κάλιο) και υδατάνθρακες. Οι μεν ηλεκτρολύτες είναι απαραίτητοι και θα πρέπει να αντικαθίστανται γιατί έχουμε σημαντικές απώλειες κατά τη διάρκεια της προπόνησης, ιδιαίτερα τώρα το καλοκαίρι, αλλά από την άλλη πλευρά για να δημιουργηθούν σημαντικές απώλειες χρειάζονται αρκετές ώρες προπόνησης. Έτσι λοιπόν δεν είναι απαραίτητη η προσθήκη ηλεκτρολυτών αν η άσκηση διαρκεί κάτω από μια ώρα. Η σημαντικότερη διαταραχή ηλεκτρολυτών που ονομάζεται υπονατριαιμία δεν εμφανίζεται ποτέ σε αγωνίσματα που διαρκούν κάτω από τρεις ώρες. Όσον αφορά τους υδατάνθρακες, είναι φανερό ότι η μείωσή τους μειώνει την αθλητική απόδοση και φέρνει πιο σύντομα την εξάντληση. Επίσης όμως η εξάντληση των υδατανθράκων δεν μπορεί να εμφανιστεί πριν από μιας ώρας προπόνηση ή αγώνα. Οι μόνες περιπτώσεις που το αθλητικό ποτό είναι προτιμότερο από το νερό για διάρκεια άσκησης κάτω της μιας ώρας είναι όταν: α) ξεκινάς την προπόνηση ή τον αγώνα με χαμηλά επίπεδα ηλεκτρολυτών ή μυϊκού γλυκογόνου λόγω προηγούμενης έντονης προπόνησης και β) όταν μέσα στην ίδια ημέρα έχεις και δεύτερη προπόνηση έτσι ώστε θέλεις να είσαι όσο το δυνατόν πιο έτοιμος για την επόμενη.

Γλυκερόλη

Τι είναι η γλυκερόλη και πώς μπορεί να βοηθήσει την απόδοση;

Η γλυκερόλη είναι μια φυσική ουσία που αποτελείται από τρία άτομα άνθρακα και είναι το βασικό συστατικό των τριγλυκεριδίων, τη βασική μορφή αποθήκευσης λιπιδίων στον οργανισμό. Ένα λοιπόν τριγλυκερίδιο αποτελείται από ένα μόριο γλυκερόλης και τρία ελεύθερα λιπαρά οξέα. Αυτή λοιπόν η γλυκερόλη έχει την ικανότητα να αυξάνει την κατακράτηση των υγρών του σώματος όταν καταναλώνεται δια στόματος σε ιδιαίτερα υψηλές ποσότητες (περίπου ένα γραμμάριο γλυκερόλης ανά κιλό σωματικού βάρους). Η ιδέα λοιπό είναι ότι η γλυκερόλη μπορεί να βοηθήσει στην παροδική αποθήκευση υγρών από το σώμα (υπερυδάτωση) έτσι ώστε σε έναν αγώνα δρόμου στη ζέστη θα καθυστερήσει να εμφανιστεί η αφυδάτωση. Αν λοιπόν ένας δρομέας που βρίσκεται σε καλά επίπεδα υδάτωσης καταναλώσει γλυκερόλη και αρκετά υγρά τότε θα προκαλέσει υπερυδάτωση στον οργανισμό του δίνοντάς του ένα προβάδισμα στο κομμάτι των αποθηκών ύδατος στο σώμα. Την τελευταία εικοσαετία έχουν γίνει αρκετές μελέτες που η πλειονότητά τους δείχνει πως η γλυκερόλη αποτελεί έναν αποτελεσματικό και νόμιμο τρόπο αύξησης της αθλητικής απόδοσης. Τη μέθοδο αυτή την χρησιμοποιούν εδώ και αρκετά χρόνια οι αθλητές αντοχής της Εθνικής ομάδας τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αυστραλίας. Προσοχή μόνο, γιατί σε κάποια άτομα εμφανίζονται γαστρεντερικές διαταραχές ενώ σε κάποιους άλλους πονοκέφαλος. Έτσι λοιπόν όπως κάνετε και με τα παπούτσια σας, θα πρέπει να τα δοκιμάσετε σε μια προπόνηση και όχι απευθείας στον αγώνα.

Ηλεκτρολύτες

Χρειάζομαι συμπλήρωμα ηλεκτρολυτών ή είμαι εντάξει με το φαγητό;

Οι ηλεκτρολύτες είναι απαραίτητο κομμάτι της καθημερινής διατροφής και ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Με την έντονη προπόνηση και τις υψηλές θερμοκρασίες η εφίδρωση πολλές φορές ξεπερνά το 1-1,5 λίτρα ιδρώτα την ώρα. Ο ιδρώτας όμως δεν είναι μόνο νερό μιας και μαζί του χάνονται σημαντικές ποσότητες ηλεκτρολυτών. Σε ένα καθημερινό διαιτολόγιο θα πρέπει να είναι πλούσιο σε ηλεκτρολύτες και κυρίως σε νάτριο, κάλιο και μαγνήσιο. Έτσι λοιπόν το καλοκαίρι αλατίζουμε καλύτερα το φαγητό μας για νάτριο, τρώμε περισσότερα πορτοκάλια και μπανάνες για κάλιο, ενώ τα γεύματά μας πρέπει να είναι πλούσια σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά και ξηρούς καρπούς για μαγνήσιο. Επειδή η ανισορροπία ηλεκτρολυτών προκαλεί μυϊκές κράμπες, αν έχετε τέτοιο θέμα, θα πρέπει να αυξήσετε την πρόσληψη ηλεκτρολυτών. Σε ε αγωνίσματα που διαρκούν πολλές ώρες όπως μαραθώνιοι, υπερμαραθώνιοι και ironman τότε μπορείτε να προσλαμβάνετε ηλεκτρολύτες σε κάψουλες κατά τη διάρκεια της άσκησης. Μια τέτοια εταιρία είναι η Salt Stick (www.FitSN.com) που έχει επινοήσει και μια πολύ έξυπνη συσκευή για να μεταφέρεις μαζί σου τις κάψουλες ηλεκτρολυτών και όχι μόνο.

Ενεργειακά gel ή αθλητικό ποτό;

αθλητικό ποτόΤα ενεργειακά gel παρέχουν κυρίως συμπυκνωμένους υδατάνθρακες για απρόσκοπτη παροχή ενέργειας, ενώ ένα αθλητικό ποτό εκτός από τους υδατάνθρακες παρέχει τόσο ενέργεια όσο και σημαντική ποσότητα ηλεκτρολυτών. Κάποια ενεργειακά gel βέβαια παρέχουν και μικρή ποσότητα ηλεκτρολυτών ενώ κάποια άλλα όχι. Για παράδειγμα τα gel της GU παρέχουν περίπου 50 mg νατρίου ανά φακελάκι ενώ ένα μπουκαλάκι (500 ml) αθλητικό ποτό Gatorade παρέχει περίπου 520 mg νατρίου. Επομένως το καλοκαίρι και όταν η προπόνηση διαρκεί πάνω από 1 ώρα καλό θα ήταν να έχετε μαζί σας εκτός από τα gel και αθλητικό ποτό.

Αποκατάσταση


Μετά την άσκηση φαγητό ή συμπλήρωμα για να ανακάμψω γρήγορα;

Μετά την άσκηση θα πρέπει να καταναλώσουμε άμεσα φαγητό ώστε ο οργανισμός μας να ξεκινήσει να γεμίζει πάλι τις αποθήκες ενέργειας. Έτσι χρειαζόμαστε σημαντική ποσότητα υδατανθράκων για αναπλήρωση μυϊκού γλυκογόνου, πρωτεΐνες για την αποκατάσταση των μικροβλαβών που προκαλούνται ως αποτέλεσμα της προπόνησης και αντιοξειδωτικά στοιχεία για την εξισορρόπηση του οξειδωτικού στρες που προκαλείται από την έντονη προπόνηση. Αν όμως η προπόνηση είναι ιδιαίτερα έντονη και ιδιαίτερα αν υπάρχουν διπλές προπονήσεις μέσα στην ίδια ημέρα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και προϊόντα αθλητικής διατροφής που είναι ειδικά σχεδιασμένα για την αποκατάσταση. Αυτά θα πρέπει να έχουν 20 γραμμάρια πρωτεΐνης και 20-60 γραμμάρια υδατανθράκων μαζί με αντιοξειδωτικά στοιχεία.

Σταύρος Α. Κάβουρας, PhD, FACSM
Επίκουρος Καθηγητής
Εργοφυσιολογίας & Διατροφής Αθλητών

Δίψα: Προλάβετέ την, πριν σας προλάβει...

Το σοφό ρητό που λέει ότι «των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν», στο θέμα της ενυδάτωσης του οργανισμού βρίσκει ακόμη... σοφότερη εφαρμογή!



Το νερό είναι, για τον οργανισμό μας, πολύτιμο όσο και το οξυγόνο που αναπνέει! Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι αποτελεί το 50-60% του βάρους του και ότι, χωρίς νερό, δεν μπορούμε να ζήσουμε περισσότερες από 3 μέρες, το πολύ! Η συμβολή του είναι αποφασιστική, μεταξύ άλλων, για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, τη διαδικασία της πέψης, τη μεταφορά θρεπτικών συστατικών και τη διατήρηση της ελαστικότητας της επιδερμίδας. Γι’ αυτό και με μία μόνο φράση θα μπορούσαμε να πούμε ότι, «των φρονίμων τα παιδιά, πριν διψάσουν, πίνουν!».

Σήμα κινδύνου!
Γιατί η δίψα δεν είναι, απλώς, ένα αίσθημα, αλλά ένα σήμα του οργανισμού ότι το επίπεδο της υγρασίας του έχει μειωθεί και έχει ανάγκη από άμεση ενυδάτωση. Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό ότι, αν χάσουμε έστω και το 2% από αυτή την απαραίτητη υγρασία, θα εμφανίσουμε συμπτώματα όπως, έλλειψη συγκέντρωσης, αδυναμία μνήμης και μειωμένη απόδοση κατά την εργασία, το διάβασμα, ακόμα και την οδήγηση. Γι’ αυτό και είναι επιτακτική ανάγκη να προλαβαίνουμε τη δίψα και να αντικαθιστούμε την ποσότητα του νερού που, καθημερινά, αποβάλλει φυσιολογικά ο οργανισμός μας μέσω της αναπνοής, της εφίδρωσης και της λειτουργίας των νεφρών και του εντέρου.


Νερό δεν είναι μόνο το νερό!
Πριν από λίγα μόνο χρόνια πιστεύαμε πως αρκεί να πίνουμε 6-8 ποτήρια νερού για να καλύψουμε τις ημερήσιες ανάγκες μας. Ευτυχώς όμως, οι πρόσφατες συστάσεις του Ινστιτούτου Ιατρικής της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, ανατρέπουν την συγκεκριμένη πεποίθηση και μας απαλλάσσουν από αυτό το συχνά ανέφικτο «καταναγκασμό»! Νερό, λένε σήμερα οι ειδικοί –και μάλιστα, αρκετό- υπάρχει σε όλα τα τρόφιμα και τα ροφήματα που καταναλώνουμε καθημερινά! Τα δημητριακά, για παράδειγμα, περιέχουν έως και 40% νερό, τα  μεικτά γεύματα 40-70%, ενώ οι έτοιμες σούπες, το γιαούρτι, τα φρούτα και τα λαχανικά 80%. Γι’ αυτό και εκτιμούν ότι, το 20% των ημερήσιων αναγκών ενός ενήλικα για νερό, καλύπτεται με τα τρόφιμα και το υπόλοιπο 80% με τα ροφήματα, τα οποία, εκτός από το πόσιμο νερό, περιλαμβάνουν και όλα τα μη-αλκοολούχα ποτά. Βέβαια, οι απαιτήσεις του οργανισμού σε νερό διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το βάρος, τις κλιματικές συνθήκες και το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας, αλλά είναι ιδιαίτερα ευχάριστο το γεγονός ότι μπορούμε να τις καλύψουμε, απολαμβάνοντας αγαπημένες μας γεύσεις, όπως γάλα, χυμούς, τσάι, καφέ και αναψυκτικά! Όλα τα ροφήματα, όπως και τα καφεϊνούχα –που κάποτε πιστεύαμε ότι έπρεπε να αποφεύγουμε- περιέχουν, ανάλογα με το είδος τους, από 85% έως και 99% νερό, συντελώντας στην πολύτιμη ενυδάτωση του οργανισμού.

Γι’ αυτό, μην περιμένετε να διψάσετε! Επιλέξτε το αγαπημένο σας ρόφημα ή αναψυκτικό και χαρίστε προκαταβολικά στον οργανισμό σας το δώρο της ενυδάτωσης, όπως πρέπει να κάνουν πάντα... «των φρονίμων τα παιδιά!»

Ευχαριστούμε την κα Ντορίνα Σιαλβέρα, MSc, Κλινική Διαιτολόγο - Διατροφολόγο, για την επιστημονική επιμέλεια του άρθρου

Unique Visitor Counter